1. Strona główna
  2. Blog
  3. Przyjazd do Belgii – co warto wiedzieć o formalnościach i prawie administracyjnym

Przyjazd do Belgii – co warto wiedzieć o formalnościach i prawie administracyjnym

Jeżeli ktoś myśli o przyjeździe do Belgii w celu zamieszkania, pracy, powinien zapoznać się z realiami tutejszego prawa administracyjnego. 

W kilku zdaniach przedstawię co trzeba wiedzieć na początek. 

Podstawy administracyjne dla przyjeżdżających do Belgii

Każdy obywatel UE ma prawo do swobodnego wjazdu i pobytu na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej.

Rejestracja po przyjeździe do Belgii

Po przyjezdzie do Belgii obywatel UE jak równiez obywatel spoza UE, w ciągu 8 dni powinni zarejestrować się w gminie miejsca zamieszkania, aby uzyskać dokument pobytowy i numer w rejestrze krajowym. 

Jezeli chodzi o przeprowadzke ( z gminy do innej gminy dla osob juz mieszkajacych w Belgii) ma sie równiez 8 dni roboczych na zgłoszenie zmiany adresu.

Obywatel UE (pobyt dluzej niz 3 miesiące): 3 miesiące na złożenie wniosku o zaświadczenie o rejestracji.

Jeśli przyjeżdżasz do Belgii na pobyt krótszy niż 3 miesiące jako obywatel Unii Europejskiej, Ty i członkowie Twojej rodziny, którzy towarzyszą Ci lub dołączają do Ciebie, musicie zgłosić się do gminy miejsca tymczasowego zamieszkania w ciągu 10 dni od przyjazdu. Gmina wyda wówczas zaświadczenie o obecności w formie załącznika (Annex 3ter).

Warunki pobytu

Prawo do pobytu w Belgii dłużej niż 3 miesiące, podlega jednak pewnym warunkom prawno- administracyjnym.

Prawo wjazdu na terytorium Belgii i prawo pobytu tam maksymalnie przez okres trzech miesięcy przysługuje obywatelom Unii po okazaniu waznego dowodu osobistego lub paszportu.

Brak dokumentów

Cudzoziemiec, który podaje się za obywatela UE, ale nie może przedstawić opisanych powyżej dokumentów, może zostać wydalony przez organy odpowiedzialne za kontrolę graniczną. Jednakże przed przystąpieniem do wydalenia Urząd Imigracyjny wyznaczy mu termin na przedstawienie tych dokumentów lub udowodnienie w inny sposób swojego statusu osoby korzystającej z prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu.

Kary administracyjne

Urząd imigracyjny może nałożyć karę administracyjną w wysokości 200 euro na obywatela UE, który nie przedstawi ważnego dowodu tożsamości lub paszportu.

Urząd do Spraw Cudzoziemców może nałożyć karę grzywny w wysokości 200 euro (€) na cudzoziemca, który nie dopełnia obowiązków wskazanych w artykulach ustawy z dnia 15 grudnia 1980 r. o wjeździe na terytorium, pobyt, osiedlanie się i wydalanie cudzoziemców.

Jeżeli cudzoziemiec jest osobą małoletnią, karę pieniężną wymierza się jego przedstawicielowi ustawowemu albo osobie fizycznej lub prawnej odpowiedzialnej za jego edukację i/lub zaspokajanie jego potrzeb.

Kumulacja kar finansowych jest możliwa w przypadku wielokrotnych wykroczeń lub gdy cudzoziemiec po pierwszej karze nadal narusza przepisy.

Ukarany cudzoziemiec ma obowiązek natychmiastowo zapłacić karę, nawet jeśli nie wyraża zgody i/lub zamierza odwołać się od decyzji Urzędu Imigracyjnego. W przypadku braku płatności Urząd ds. Cudzoziemców informuje Administrację Katastru, Rejestracji i Gruntów (SPF Finances), która będzie kontynuowała windykację kary.

Wyjątki od obowiązku rejestracji

Obywatel UE przyjeżdżający do Belgii na pobyt nieprzekraczający 3 miesięcy jest zwolniony od rejestracji  w urzedzie gminy gdy:

  • przebywa w obiekcie noclegowym podlegającym przepisom dotyczącym kontroli podróżnych;
  • podczas podróży do Belgii zostaje przyjęty na leczenie w szpitalu lub podobnej placówce szpitalnej;
  • jest aresztowany i osadzony w zakładzie karnym lub zakładzie opieki społecznej.

Obywatel UE zgłaszający swoją obecność otrzymuje dokument zatytułowany „Oświadczenie obecności”( Déclaration de présence ). Dokument ten jest  wydawany bezpłatnie i nie jest dokumentem pobytowym.

Jak zarejestrować się w Belgii?

Obywatel UE, może przebywać w Belgii i zameldowac się pod danym adresem, jeżeli spełnia jeden z poniższych warunków:

  • Być pracownikiem najemnym (ouvrier) lub osobą prowadzącą działalność na własny rachunek w Belgii;
  • przybył do Belgii w poszukiwaniu pracy i udowodnił, że nadal jej szuka i że ma realne szanse na zatrudnienie;
  • Posiadać wystarczające środki dla siebie, aby podczas pobytu nie być obciążeniem dla systemu pomocy społecznej w Belgii oraz posiadać ubezpieczenie zdrowotne obejmujące wszystkie ryzyka w Belgii;
  •  Być zapisanym do zorganizowanej, uznanej lub dotowanej placówki oświatowej, aby tam głównie odbywać studia, w tym kształcenie zawodowe, posiadać ubezpieczenie zdrowotne obejmujące wszystkie ryzyka w Belgii oraz ubezpieczyć się w drodze oświadczenia lub w inny wybrany przez siebie równoważny sposób, że posiada wystarczające środki aby w czasie jego pobytu nie stać się obciążeniem dla systemu pomocy społecznej w Belgii.

Procedura rejestracji pobytu dłuższego niż 3 miesiące

Obywatele UE, którzy chcą pozostać w Belgii dłużej niż 3 miesiące, muszą złożyć wniosek o wydanie zaświadczenia o rejestracji do władz miejskich miejsca zamieszkania (gminy). Wówczas administracja miejska wpisuje do rejestru oczekujących obywatela UE, który udowodni, że jest obywatelem jednego z państw członkowskich UE, pokazując swój dowód osobisty lub paszport. Otrzymuje na miejscu dokument Annexe 8. 

Obywatel musi udowodnić, iż faktycznie zamieszkuje na terenie gminy (pozytywne badanie pobytowe ustalane jest przez agenta policji danego wydziału – kontrola zameldowania), czyli policja zawsze musi przyjść pod wskazany adres i zgłosić pozytywną adnotację do gminy. Następnie administracja miejska rejestruje go w rejestrze cudzoziemców i gmina wystawia dokument w formie papieru – Annexe 19. Jest to tymczasowe zaświadczenie o zameldowaniu i prawo do pobytu na terytorium Belgii. Po kilku tygodniach (od 2 do 5, w zależności od gminy) obywatel zgłasza się ponownie do urzędu gminy, aby odebrać „Kartę pobytu E” w formie plastikowej, a Annexe 19 oddaje urzędnikowi.

Dokumenty potrzebne do rejestracji

Dokumenty uzasadniające prosbe o zameldowanie na terenie Belgii dla odpowiedniego statusu:

Takie dokumenty nalezy przedstawic w urzedzie miasta przy rejestracji :

1.  Dowód osobisty lub paszport

2.  2 zdjęcia zrobione specjalnie do dowodu

3.  Opłata administracyjna w wysokości od 12 euro do 29 euro (zależy od gminy)

4.  Dokumenty potwierdzające, że korzysta z prawa do pobytu w Belgii dla danego statusu:

  • Umowa o pracę, oświadczenie o zaangażowaniu lub świadectwo pracy (dla statusu pracownika- Travailleur salarié)
  • Dokument z Rejestru firmy- Attestation de la Banque Carrefour ( dla statusu niezależnego przedsiębiorcy - Travailleur indépendant)

Dobrze dodatkowo wiedzieć :

Osoba prowadząca działalność na własny rachunek musi być przypisana do funduszu ubezpieczeń społecznych osób prowadzących działalność na własny rachunek. Jednakże dowód tej przynależności (trzeba samemu zgłosić się do ubezpieczenia) wybrany fundusz przekazuje bezpośrednio władzom gminy miejsca zamieszkania.

  • Dokument z zapisu do placowek zatrudnienia ( dla statusu szukajacego pracy- Demandeur d’emploi)

Należy niezwłocznie zarejestrować się we właściwych służbach zatrudnienia, dowód posiadania realnych szans na zatrudnienie, biorąc pod uwagę ich sytuację osobistą, w szczególności uzyskane dyplomy, odbyte lub planowane szkolenie zawodowe oraz czas trwania okresu bezrobocia.

Dobrze dodatkowo wiedzieć :

Wybór dpowiedniego biuro zależy od miejsca zamieszkania.

Są trzy właściwe placówki do zarejestrowania się jako poszukujący pracy na terenie Belgii.

  • ACTIRIS-terytorium Brukseli,
  • FOREM- terytorium Walonii,
  • VDAB- terytorium Flandrii,

UWAGA !

Status szukającego pracy już niedługo ma być zniesiony, zatem aby móc oficjalnie zameldować się na terenie Belgii, trzeba będzie mieć udokumentowane źródło dochodu, zatrudnienie i inne…

Dowód posiadania wystarczających środków, do których może należeć renta inwalidzka, świadczenie przedemerytalne, świadczenie z tytułu starości lub zasiłek z tytułu wypadku przy pracy lub ubezpieczenie od chorób zawodowych, ubezpieczenie zdrowotne: EKUZ (Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego), ubezpieczenie prywatne, formularz S1, rejestracja w belgijskim towarzystwie ubezpieczeń zdrowotnych itp. Jak również posiadanie własnej działalności w innym kraju UE i dokumentacja dochodów…

Dla statusu posiadacza wystarczających środków, aby podczas pobytu nie być obciążeniem dla belgijskiego systemu pomocy społecznej oraz ubezpieczenia zdrowotnego obejmującego wszystkie ryzyka w Belgii (Titulaire de ressources suffisantes).

·  Dokument rejestracji w zorganizowanej, uznanej lub dotowanej placówce oświatowej, ubezpieczenie zdrowotne: EKUZ (europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego), ubezpieczenie prywatne, formularz S1, rejestracja w belgijskim towarzystwie ubezpieczeń zdrowotnych itp. Również oświadczenie o wystarczających zasobach lub inny równoważny dokument poświadczający, że posiada on wystarczające zasoby.

Dla statusu Student (przyjęty do zorganizowanej, uznanej lub dotowanej placówki oświatowej w celu odbywania w niej przede wszystkim studiów, w tym kształcenia zawodowego).

·  Członek rodziny obywatela UE, który sam jest obywatelem UE  (Membre de la famille)

(jest małżonkiem lub partnerem związanym zarejestrowanym związkiem partnerskim równoważnym małżeństwu w rozumieniu art. 40bis § 2 ust. 1 pkt 1° ustawy, jeżeli powiązanie sojusznicze lub partnerskie zostanie potwierdzone dokumentami urzędowymi, w zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. ustanawiającej Kodeks prawa prywatnego międzynarodowego lub umów międzynarodowych w tym zakresie;

jest zstępnym w wieku poniżej 21 lat w rozumieniu art. 40bis § 2 ust. 1 pkt 3° ustawy, pod warunkiem że związek oraz prawo do pieczy, a w przypadku opieki wspólnej – zgodę drugiego uprawnionego do opieki, zostaną udowodnione dokumentami urzędowymi, zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. ustanawiającej Kodeks prawa prywatnego międzynarodowego lub umów międzynarodowych w tym zakresie).

Odmowa wniosku o wydanie karty pobytu?

Administracja miejska odrzuca wniosek obywatela UE, który nie przedstawi wszystkich dokumentów potwierdzających, że jest on uprawniony do pobytu w Belgii dłużej niż 3 miesiące, na poparcie jego wniosku, najpóźniej w ciągu 3 miesięcy od tego wniosek.

Niemniej jednak administracja miejska przyznaje temu obywatelowi UE dodatkowy termin 1  miesiąca od powiadomienia o odrzuceniu wniosku na przedstawienie brakujących dokumentów,

Jeżeli obywatel UE w dalszym ciągu nie przedstawi brakujących dokumentów po upływie nowego jednomiesięcznego terminu, administracja gminy podtrzymuje swoją decyzję.

Dobrze wiedzieć :

Obywatel UE, który pracuje w Belgii, ale nie ma miejsca zamieszkania w Belgii (pracownik transgraniczny) nie otrzymuje karty pobytu.

Prawo stałego pobytu – karta E+

Obywatele UE, którzy przebywali w Belgii nieprzerwanie przez okres 5 lat od wpisu do rejestru w urzędzie gminy, mogą zwrócić się do władz miejskich właściwych ze względu na miejsce zamieszkania o dokument potwierdzający trwałość ich pobytu.

Administracja gminy uznaje za niedopuszczalny wniosek obywatela UE, który nie przebywał w Belgii co najmniej 5 lat, od wpisu do rejestru oczekujących i który nie przedstawił dokumentów potwierdzających możliwość skorzystania z jednego ze zwolnień, o których mowa w ustawie prawnej.

Administracja miejska przekazuje do Urzędu ds. Cudzoziemców wniosek o zezwolenie na pobyt stały obywatela UE, który przebywał w Belgii co najmniej 5 lat, od chwili zarejestrowania się w rejestrze oczekujących. Urząd Imigracyjny podejmuje decyzję w ciągu 5 miesięcy od daty złożenia dokumentu w urzędzie gminy.

Jeżeli Urząd Imigracyjny nie uznaje prawa stałego pobytu, powiadamia o tym obywatela UE.

Jeżeli Urząd Imigracyjny uzna prawo stałego pobytu, administracja miejska wydaje obywatelowi UE tymczasowy dokument potwierdzający pobyt stały “karta UE+”.

Jeżeli dokument pobytowy obywatela UE wygasa w czasie rozpatrywania jego wniosku o pobyt stały, administracja miejska wydaje mu tymczasowy dokument pobytowy, którego długość odpowiada pozostałemu okresowi 5 miesięcy przyznanego mu przez Urząd Imigracyjny podjąć decyzję.

Na ciągłość pobytu nie mają wpływu tymczasowe nieobecności nieprzekraczające łącznie 6 miesięcy w roku, dłuższe nieobecności w celu wypełnienia obowiązków wojskowych lub nieobecność maksymalnie przez 12 kolejnych miesięcy z ważnych powodów, takich jak ciąża i poród, poważna choroba, studia lub szkolenie zawodowe lub oddelegowanie w celach zawodowych poza Królestwo.

Po nabyciu prawo stałego pobytu traci się wyłącznie w przypadku nieobecności w Belgii trwającej dłużej niż 2 kolejne lata.

Zakończenie pobytu

Urząd Imigracyjny może zakończyć pobyt obywatela UE, który nie spełnia już warunków uprawniających do pobytu w Belgii dłużej niż 3 miesiące.

Urząd imigracyjny może również zakończyć pobyt obywatela UE, który stanowi nieuzasadnione obciążenie dla belgijskiego systemu pomocy społecznej. W celu ustalenia, czy obywatel UE stanowi nadmierne obciążenie dla systemu pomocy społecznej, uwzględnia się tymczasowy charakter jego trudności, czas jego pobytu w Belgii, jego sytuację osobistą oraz wysokość przyznanej mu pomocy .

Urząd Imigracyjny może również zakończyć pobyt obywatela UE, który posłużył się fałszywymi lub wprowadzającymi w błąd informacjami, fałszywymi lub sfałszowanymi dokumentami albo który dopuścił się oszustwa lub innych nielegalnych środków, które przyczyniły się do uzyskania pobytu.

Wreszcie Urząd Imigracyjny może zakończyć pobyt obywatela UE ze względu na porządek publiczny, bezpieczeństwo narodowe lub zdrowie publiczne.

Podejmując decyzję o zakończeniu pobytu obywatela UE, Urząd Imigracyjny bierze pod uwagę długość pobytu danej osoby w Królestwie, jej wiek, stan zdrowia, sytuację rodzinną i ekonomiczną, jej integrację społeczną i kulturową w Królestwie oraz intensywność jego związków z krajem pochodzenia.

Karta pobytu ( Carte de séjour) E, E+, na terenie Belgii nie jest Dowodem Osobistym (Carte d’identité).

Warto wiedzieć:

Aby móc zarejestrować się do Urzędu Miejskiego/ Gminy, w wiekszości placówek w Brukseli, należy ustalię wcześniej datę wizyty przez internet, na stronie danej Gminy, w serwisie  “POPULATION”.

Niektóre Gminy, takie jak: Jette, Saint-Josse-Ten-Noode, nie wymagają wcześniejszego zapisu na wizytę, można więc pojść i poczekać w biurze dla obywateli UE ( najczęsciej w godzinach od 8:30 do 12:00)  Dokładne dane należy zawsze sprawdzić na stronie internetowej danej placówki.

Wiadomości prawne w tej dziedzinie, znajdziecie Państwo rownież w artykułach ustawy z dnia 15 grudnia 1980 r. o wjeździe na terytorium, pobyt, osiedlanie się i wydalanie cudzoziemców. Rownież w Dekrecie królewskim z dnia 08.10.1981 i w wielu jego załącznikach.

Po więcej informacji lub akompaniowanie przy wszelkiego rodzaju sprawach urzędowych, można zgłosić się do mnie.

Życzę Państwu wspaniałego pobytu w Królestwie Belgii.

Katarzyna Kossakowska

Conseiller juridique et administratif

Avenue Louise 200

1050 Bruksela, Belgia